José Fírvida Cachafeiro, “Maduro”

VOLTAR ATRÁS

José Fírvida Cachafeiro fillo de Isabel Cachafeiro e de José Fírvida, naceu en Soutelo de Montes o 24 de abril de 1.926. Coñecido coma Maduro, estaba predestinada a adicarse á música, pois naceu no seo da familia Cachafeiro. O seu parentesco co gaiteiro e as súas raíces soutelás sempre foron un gran orgullo para el.

Os seus primeiros pasos na música na súa primeira infancia viñeron da man dos seus tíos, chegando a acompañalos tocando o bombo ou o redoblante. Aprendeu tamén acordeón e solfexo na casa de Poceiro no anos 40, en Pontevedra e, na súa mocidade, montou con José Gulías Picón, Caladiño, o seu primeiro grupo. Os dous eran integrantes da orquestra Changüí.

Aos 19 anos coñeceu á que sería a súa muller, Enriqueta, de Cachafeiro. Casaron catro ano máis arde e emigraron a Venezuela. Alí, Maduro e o seu tío Castor mantiveron viva a música galega, xa que eran convidados a participar nas festas e actividades culturais que se festexaban, xunto co seu cuñado José Barreiro e, nalgunhas ocasións, dous veciños cerdedenses. Chegaron a participar en importantes eventos como a inauguración do Estadio Olímpico de Caracas no ano 1954.

Os veciños e veciñas recordan a Maduro como unha persoa de grandes inquietudes, con ganas de facer moitas cousas, non só no ámbito musical. Así, compaxinou a súa faceta musical coa empresarial. Comezou traballando como repartir de cervexa en 1951 pero enseguida se converteu no supervisor de ventas nunha empresa de aceite e manteiga.

No seu regreso a Galicia nos anos 60, Maduro asentouse coa súa muller na cidade de Pontevedra, adicándose ao transporte de mercancías. Foi tamén un dos primeiros taxistas da cidade.

Pero a súa paixón pola música, a súa personalidade emprendedora e o orgullo que sentía de ser sobriño do Gaiteiro, do que adquiriu tamén coñecementos sobre ebanistería, fixeron que montara un pequeno obradoiro de gaitas en Soutelo de Montes cando lle chegou a xubilación.

Un dos días máis importantes da vida para Maduro foi a inauguración do monumento aos Gaiteiros de Soutelo no ano 1.980, tal era a admiración e o orgullo que sentía por eles e a súa música. Alí, xunto coa súa irmá Carolina e a súa nai Isabel, viviron como os emigrantes de Venezuela homenaxeaban aos Gaiteiros.

Maduro que era unha persoa moi positiva e que contaxiaba a súa alegría ala por onde ía. Así o recordan na última etapa da súa vida, cando acompaña aos Diplomáticos do Acordeón, cos que fixo actuacións por Galicia, gravaron un disco e apareceron na Televisión de Galicia.

No ano 2.009, outorgáronlle a Maduro a medalla do Gaiteiro de Soutelo, pola súa posta en valor do legado do seu tío. Así completou a etapa que comezara na súa nenez da man do seu tío, e que chegara ao seu fin sendo o herdeiro oficial do legado musical e cultural de Avelino Cachafeiro. 

Maduro faleceu apenas un ano máis tarde, o 18 de febreiro do 2.010.

Ler máis »

A “gaita viaxeira” de Avelino Cachafeiro

Dende un tempo cara a actualidade estou na procura de máis información sobre Avelino Cachafeiro e os gaiteiros de Soutelo. Coma en todas as investigacións amplíase o coñecemento dun campo determinado ademáis de facer contactos con moita xente interesante. Isto foi o que pasou no 2020, en plena pandemia, cando decidín por en orde todos os documentos que tiña sobre Cachafeiro e os gaiteiros souteláns.

Pese a estar en pleno confinamento, os medios dixitais facilitan moito este tipo de traballos, aínda que hai cousas que hai que seguir facéndoas de forma presencial. Así atopei a Francisco Vieitez Casado, fillo de Francisco Vieitez Fírvida, percusionista do cuarteto de gaitas dende o finamento de Bautista Cachafeiro. De vez en cando botabamos unhas parrafadas virtuais sobre este cuarteto e sobre seu pai.

Francisco Vieitez Casado

Un día pregunteille se conservaba algo relacionado cos gaiteiros e díxome que tiña unha gaita gardada, que en canto puidera sacáballe unha fotografía, non tardou nin unhas horas cando a recibín. Alí estaba, unha das gaitas de Avelino Cachafeiro en Venezuela. A miña preguntar era como chegou ata alí, a resposta, como non, moi sinxela. Nos anos cincuenta Francisco Vieitez Fírvida emigrou cara Venezuela. Nunha das viaxes que fixo a Soutelo polos anos 70 atopouse con Avelino e este regaloulla, pouco antes de finar Cachafeiro. Foi así como este instrumento rematou no outro lado do charco.

Despois dunha das conversas el ofreceuma, cunha frase que a teño máis que gravada: “paréceme loable o traballo que estás a realizar, a gaita é túa”. Nun principio el tiña pensado entregarma en man nunha das súas viaxes que fixera a Soutelo de Montes, pero coa pandemia cada vez o vía máis complexo, foi así como por mediación de Noemí Cendón e da Hermandad Gallega de Venezuela a gaita regresou a Galicia.

Gaita de Avelino Cachafeiro achada en Venezuela

A última conversa que tiven con Francisco foi a principios do mes de marzo de 2021, e fai uns días enterábame do seu finamento despois de non poder superar a Covid-19.

Dende aquí quero voltar a darlle as grazas polo regalo que me fixo e pola súa amabilidade, eternamente agradecido.


Para máis información sobre Avelino Cachafeiro prema aquí

Fallece el precursor de la Festa do Gaiteiro

Hoy se oficia el funeral por Avelino Alberte Fírvida, sobrino del Gaiteiro de Soutelo

Silvia Pampín | Forcarei 15.07.2019 | 01:50

El precursor y alma máter en sus albores de la Festa do Gaiteiro de Soutelo, Avelino Alberte Fírvida, falleció en la noche del sábado al domingo. Sus restos mortales se velan en el tanatorio de Cachafeiro. Y esta mañana, a las 12.00 horas, se oficiará en la iglesia de Soutelo el funeral por el eterno descanso del sobrino del mítico Avelino Cachafeiro, el Gaiteiro de Soutelo por antonomasia.

Su familia y sus exalumnos le lloraban ayer. Llevaba un tiempo enfermoma6 pero su fallecimiento a los 73 años les parece prematuro. Les queda la satisfacción de haberle hecho saber hace escasos meses -el pasado mes de octubre- lo mucho que le admiraban y querían. Cabe recordar que, aprovechando la celebración de la Xuntanza de Música Tradicional, un nutrido grupo de jóvenes exintegrantes del mítico grupo Os Gaiteiros de Soutelo volvían a subirse al escenario con sus instrumentos para rendirle por sorpresa un homenaje a Avelino que creía que acudía simplemente de espectador.

Ler máis »